Chúng ta thường nghe bốn chữ Nàng Thơm Chợ Đào, thoáng nghe qua, đa số đều tưởng rằng giống lúa này có xuất xứ từ miền bắc, vì miền bắc nổi tiếng với cây đào nở hoa đỏ thắm mỗi độ xuân về, nhưng thật ra chữ Đào trong bốn chữ Nàng Thơm Chợ Đào không liên quan tới màu sắc (đào = đỏ), mà là tên của một ngôi chợ xây bên dòng kênh được người nông dân đào trong vùng Long An, vùng đất nổi tiếng với nhiều loại lúa gạo, thuộc tiểu vùng Sông Mê Kông, miền Tây Nam Bộ.

Vị trí địa lý

Huyện Cần Đước nằm ở phía đông nam vùng hạ tỉnh Long An, thuộc vùng kinh tế trọng điểm của tỉnh. Là một huyện ven biển, được bao bọc bởi sông Vàm Cỏ.

Cần Đước là 1 trong 2 huyện nằm ở cuối sông Vàm Cỏ của tỉnh Long An. Địa hình hơi nghiêng về phía biển Đông, bao gồm 2 phần: phần đất liền còn gọi là vùng thượng bao gồm phần lớn diện tích huyện, phần “ốc đảo” còn gọi là vùng hạ, nằm tách biệt với vùng thượng bởi kênh Nước Mặn nối với rạch Đào.

Nguồn gốc hạt gạo

Chợ Đào chỉ là ngôi chợ nhỏ nằm cạnh con kinh đào nối với kinh Xóm Bồ thuộc xã Mỹ Lệ huyện Cần Đước nhưng đã nổi tiếng trong và ngoài nước bởi gạo Nàng Thơm. Lúa Nàng Thơm có thể trồng được ở nhiều nơi, nhưng không ở đâu có hương vị thơm, dẻo, ngọt, ngon bằng trồng ở cánh đồng xung quanh Chợ Đào.

Gạo Nàng Thơm Chợ Đào hạt dài, thon, ở giữa có một khối trắng đục, hơi hồng mà người ta gọi là “hột lựu”. Khi đem giống lúa nàng Thơm trồng nơi khác chỉ sau một mùa là “hột lựu” đã biến mất và chất lượng gạo theo đó cũng giảm đi rất nhiều, bởi thế gạo Nàng Thơm Chợ Đào hết sức quý hiếm.

Gạo Nàng Thơm từ thời Vua Minh Mạng đã trở thành thứ đặc sản tiến vua. Theo Đại Nam Thực Lục, từ năm 1838, triều đình đã định lệ là hàng năm tỉnh Gia Định phải nộp 100 hộc thóc, loại bông thưa, gặt muộn ở bảy thôn xã của huyện Phước Lộc (nay là Cần Đước và Cần Giuộc) về kinh cho vua dùng.

Tại sao gọi là gạo Nàng Thơm

Về nguồn gốc của giống lúa Nàng Thơm cho đến nay chưa có tài liệu nào cho biết một cách rõ ràng, chính xác.

Một số cụ lớn tuổi ở Chợ Đào cho biết giống lúa Nàng Thơm có được là do trong quá trình sản xuất, người nông dân ở đây đã tuyển chọn một số giống lúa thơm: Nàng Quớt, Nanh Chồn, Lúa Đuôi Trâu, Lúa Nhỏ… và qua thời gian nó trở thành thuần chủng. Chính vì vậy mà nguồn gốc Nàng Thơm có được là do các giống lúa có tên “Nàng” kết hợp với phẩm chất “thơm” của gạo mà ra.

Như vậy việc nảy sinh một giống lúa đặc sản trên có thể mang tính chất ngẫu nhiên cộng với sự hiểu biết về thiên nhiên của địa phương, mà người dân ở đây đã chọn được giống lúa ổn định phẩm chất, đưa vào sản xuất rộng rãi loại gạo Nàng Thơm này.

Từ đó, gạo Nàng Thơm Chợ Đào dần nổi tiếng gần xa.

Truyền thuyết xung quanh hạt gạo Nàng Thơm Chợ Đào

Ngày xưa, bên dòng Vàm Cỏ có truyền thuyết về cô gái tên Thơm kết duyên cùng một chàng trai ở Cần Đước.

Từ khi về làm dâu, cô Thơm nổi tiếng hiếu thảo, vừa đẹp người lại đẹp nết, tính tình dịu dàng, dễ thương khắp vùng ai ai cũng mến mộ.

Khi cô Thơm mang thai chờ ngày sinh nở thì lâm trọng bệnh qua đời. Hồng nhan bạc mệnh nhưng định mệnh lại không bất công với cô khi khoảng 100 ngày sau khi mất, trên mộ cô Thơm mọc lên cây lúa có hạt gạo trắng ngần, phát mùi thơm u ẩn, bên trong hạt gạo ửng hồng.

Người dân Cần Đước vốn ngưỡng mộ nàng dâu hiếu thảo nên lấy tên cô đặt cho giống lúa này là lúa Nàng Thơm.

Câu chuyện trồng trọt

Bà con nông dân ở đây cho biết, lúa Nàng Thơm Chợ Đào có chiều cao gấp đôi cây lúa bình thường với chu kỳ sinh trưởng 170 – 185 ngày (khoảng 6 tháng) nên một năm chỉ cấy được một mùa. Lúa gieo tháng 6, 7 đến tiết đông chí (21 – 22 tháng Chạp âm lịch) thì đồng loạt trổ bông. Nếu có cấy sớm trước 1 hoặc 2 tháng thì nó cũng chờ đến tiết đông chí mới trổ.

Điều quan trọng là gạo Nàng Thơm tuy gắn với địa danh Chợ Đào nhưng lại chỉ trồng được ở 11 ấp thuộc xã Mỹ Lệ. Cây lúa khi chín thì ngả theo mùa gió chướng (gió biển từ hướng đông thổi về). Khi nấu cơm, nước vừa sôi là mùi hương thơm bay phảng phất, khi chín hạt cơm bóng mượt như ai trộn dầu vào cơm, vị thơm, dẽo hạt ăn rất ngon và đặc biệt để cơm qua đêm nhưng không bị thiu hay mất mùi thơm. Về hình dáng, hạt gạo Nàng Thơm Chợ Đào có dạng thon dài, bẻ đôi hạt gạo thì bên trong có màu hạt lựu hồng hồng.

Tại Gạo Việt Đi, chúng tôi không chỉ bán gạo Nàng Thơm Chợ Đào, mà chúng tôi còn kể chuyện non sông.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *